Elliott Dalga Teorisi, piyasa fiyatlarının tekrarlayan dalga yapılarıyla hareket ettiğini öne sürer. Yükseliş yönünde 5 itici (impulsive) dalga, düzeltme yönünde ise 3 düzeltici (corrective) dalga oluşur. Bu 5+3 yapısı tek bir döngüyü temsil eder.
Elliott Dalga Teorisi Nedir?
Ralph Nelson Elliott, 1930'ların ortasında piyasa verilerini inceleyerek fiyatların rastgele değil belirli kalıplar içinde hareket ettiğini ileri sürdü. 1938'de yayımladığı "The Wave Principle" kitabında bu kalıpları dalga yapılarıyla açıkladı. Teorinin temeli, yatırımcı psikolojisinin tekrarlayan döngüler ürettiği varsayımına dayanır.
Elliott'a göre piyasalar iyimserlik ve kötümserlik arasında gidip gelir. Bu duygusal salınımlar, grafiklere yansıyan dalga yapılarını üretir. Teori, kısa vadeli (saatlik) ile uzun vadeli (yıllık, on yıllık) grafiklerde aynı yapıların farklı ölçeklerde tekrarlandığını savunur.
5 İtici Dalga Yapısı
Yükseliş trendinde 5 dalga oluşur. 1, 3 ve 5 numaralı dalgalar itici (impulsive) dalgalardır; trend yönünde hareket eder. 2 ve 4 numaralı dalgalar ise düzeltici dalgalardır; kısa süreli geri çekilmeleri temsil eder.
| Dalga | Tür | Özellik |
|---|---|---|
| 1. Dalga | İtici | İlk yükseliş; düşük hacimle başlar, çoğu zaman fark edilmez |
| 2. Dalga | Düzeltici | Geri çekilme; 1. dalganın başlangıcının altına inmez |
| 3. Dalga | İtici | En uzun ve güçlü dalga; yüksek hacimle seyreder |
| 4. Dalga | Düzeltici | Konsolidasyon; 1. dalganın zirvesinin altına inmez |
| 5. Dalga | İtici | Son yükseliş; 3. dalgedan zayıf, momentumu azalır |
3 Düzeltici Dalga Yapısı (ABC)
5 itici dalganın tamamlanmasının ardından 3 düzeltici dalga başlar. Bu dalgalar A, B ve C harfleriyle adlandırılır. A ve C dalgaları trend karşı yönünde hareket eder. B dalgası ise geçici bir toparlanmadır.
A dalgası, 5 itici dalganın bitişiyle başlayan ilk düşüşü temsil eder. B dalgası kısa süreli yukarı toparlanmadır; birçok yatırımcı bu noktada yükselişin devam ettiğini düşünür ve yanılır. C dalgası çoğunlukla en sert düşüştür ve A dalgasının başlangıcının da altına inebilir.
Fibonacci Oranları ile İlişki
Elliott Dalga Teorisi, Fibonacci oranlarıyla yakından bağlantılıdır. 2. dalganın geri çekilmesi çoğunlukla 1. dalganın %61,8 veya %50 Fibonacci seviyesinde durur. 3. dalga 1. dalganın 1,618 katı uzunluğunda olmaya eğilimlidir. 4. dalga genellikle 3. dalganın %38,2 geri çekilmesinde tamamlanır.
Bu oranlar mutlak kural değildir; sapma görülür. Ancak Fibonacci seviyeleri, dalga sayımını doğrulamak için yaygın biçimde kullanılır. Dalga sayımı ile Fibonacci desteği örtüştüğünde, sinyal güvenilirliği artar.
Teorinin Eleştirilen Yönleri
Elliott Dalga Teorisi, yoruma açık yapısı nedeniyle eleştirilir. Aynı grafik üzerinde farklı analistler farklı dalga sayımları yapabilir. Bu öznel yorumlamalar zaman zaman tutarsız sonuçlar üretir. Ayrıca iç içe geçmiş (fractal) dalga yapıları karmaşıklığı artırır.
Bununla birlikte teori, piyasa yapısını anlamak ve olası dönüş noktalarını önceden tespit etmek için kullanışlı bir çerçeve sunar. Tek başına değil, diğer teknik analiz araçlarıyla birlikte kullanıldığında daha sağlıklı sonuç verir.
Pratik Kullanım
3. dalga en güçlü hareket olduğu için Elliott analistleri genellikle bu dalgada pozisyon almaya çalışır. 2. dalganın düzeltme bölgesini tamamladığını ve yeniden yukarı döndüğünü teyit ettikten sonra uzun pozisyon açmak yaygın bir stratejidir. Hedef olarak 1. dalganın uzunluğunun 1,618 katı kullanılır.
5. dalge sonunda oluşan diverjanslar (RSI, MACD) trendin zayıfladığına işaret eder. Bu noktada mevcut uzun pozisyonları kapatmak veya düzeltici dalgalara karşı korunma almak mantıklıdır.