Gün Sonu Uzlaşma Fiyatı Nasıl Belirlenir?

Gün sonu uzlaşma fiyatı, VİOP'ta her işlem gününün sonunda belirlenen ve açık pozisyonların günlük kâr/zarar hesaplamasında kullanılan referans fiyattır. Bu fiyat, teminat gereksinimlerinin güncellenmesi ve piyasanın gün sonu değerlendirmesi için kritik öneme sahiptir.

Uzlaşma Fiyatı Nasıl Hesaplanır?

VİOP'ta gün sonu uzlaşma fiyatı, seansın son dönemindeki işlem fiyatlarının ağırlıklı ortalaması baz alınarak belirlenir. Hesaplama yöntemi sözleşme türüne göre değişebilir:

  • Seans sonu ağırlıklı ortalama: Son 10 dakikadaki işlemlerin miktar ağırlıklı ortalaması
  • Yeterli işlem yoksa: Son işlem fiyatı veya en iyi alış-satış ortalaması kullanılır
  • Hiç işlem yoksa: Teorik fiyat veya bir önceki günün uzlaşma fiyatı baz alınır

Günlük Kâr/Zarar Hesaplaması

Gün sonu uzlaşma fiyatı kullanılarak her işlem günü sonunda tüm açık pozisyonların kâr/zararı hesaplanır:

DurumFormül
Aynı gün açılan pozisyon(Uzlaşma Fiyatı - Giriş Fiyatı) x Sözleşme Çarpanı x Adet
Önceki günden taşınan(Bugünün Uzlaşma - Dünün Uzlaşma) x Çarpan x Adet
Gün içi kapanan(Çıkış Fiyatı - Dünün Uzlaşma) x Çarpan x Adet

Uzlaşma Fiyatının Önemi

Teminat Güncellemesi

Her gün sonunda teminat bakiyeniz uzlaşma fiyatına göre güncellenir. Zarar durumunda teminat tamamlama çağrısı gelebilir.

Piyasa Değerlemesi

Pozisyonlarınızın güncel piyasa değeri bu fiyat üzerinden hesaplanır (mark-to-market).

Risk Yönetimi

Takas kurulu ve aracı kurumlar, risk hesaplamalarında uzlaşma fiyatını referans alır.

Vade Sonu Uzlaşması

Son işlem günündeki uzlaşma fiyatı, nihai uzlaşma tutarını belirler.

Sıkça Sorulan Sorular

Gün sonu uzlaşma fiyatı nedir?+

Gün sonu uzlaşma fiyatı, her işlem günü sonunda açık pozisyonların piyasa değerine göre güncellenmesi (mark-to-market) için kullanılan referans fiyattır. Seansın son 10 dakikasındaki işlemlerin miktar ağırlıklı ortalaması alınarak hesaplanır. Bu fiyat üzerinden günlük kâr/zarar hesabınıza yansıtılır: pozisyon fiyatınız ile gün sonu uzlaşma fiyatı arasındaki fark, sözleşme çarpanıyla çarpılarak teminat bakiyenize eklenir veya düşülür. Bu sistem, riskin günlük olarak yönetilmesini sağlar.

Gün sonu uzlaşma fiyatı hesabımı nasıl etkiler?+

Her işlem günü sonunda pozisyonunuz gün sonu uzlaşma fiyatına göre yeniden değerlenir. Fiyat lehinize hareket ettiyse kâr tutarı hesabınıza eklenir ve serbest teminatınız artar. Aleyhine hareket ettiyse zarar tutarı düşülür. Örneğin: BIST 30 long pozisyonunuz var, giriş fiyatı 10.000 ve gün sonu uzlaşma fiyatı 10.050 ise günlük kârınız = 50 x 1.000 (mini için 100) TL’dir. Bu kâr teminat hesabınıza aynı gün yansır ve ertesi gün serbest teminat olarak kullanılabilir.

Uzlaşma fiyatı son işlem fiyatından neden farklıdır?+

Uzlaşma fiyatı tek bir işlem fiyatı değil, seansın son 10 dakikasındaki tüm işlemlerin ağırlıklı ortalamasıdır. Bu yöntem, seans kapanışında yaşanabilecek ani fiyat manipulasyonlarını önlemek için tasarlanmıştır. Son işlem fiyatı kapanıştan hemen önceki tek bir işlemin fiyatıyken, uzlaşma fiyatı daha geniş bir zaman dilimindeki işlemleri yansıtır. Eğer son 10 dakikada yeterli işlem yoksa, Borsa İstanbul alternatif hesaplama yöntemleri kullanır.

Mark-to-market sistemi neden önemlidir?+

Mark-to-market (piyasaya göre değerleme), türev piyasaların temel risk yönetimi aracıdır. Her gün kâr/zararın hesaplara yansıtılması şu avantajları sağlar: (1) Zararın birikmesini önler – yatırımcı her gün pozisyonunun gerçek değerini görür. (2) Karşı taraf riskini azaltır – kazanan taraf her gün kârını alır. (3) Teminat sistemini etkin kılar – yetersiz teminat günlük olarak tespit edilir. (4) Piyasa şeffaflığını artırır – tüm pozisyonlar gerçek piyasa değerlerini yansıtır.

<script type="application/ld+json">{"@context":"https://schema.org","@graph":[{"@type":"Article","headline":"G\u00fcn Sonu Uzla\u015fma Fiyat\u0131","url":"https://www.investaz.com.tr/viop-vadeli-islemler/gun-sonu-uzlasma-fiyati-nasil-belirlenir","publisher":{"@type":"Organization","name":"InvestAZ","url":"https://www.investaz.com.tr"}},{"@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana Sayfa","item":"https://www.investaz.com.tr/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"V\u0130OP S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc","item":"https://www.investaz.com.tr/viop-vadeli-islemler/viop-sozlugu"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"G\u00fcn Sonu Uzla\u015fma Fiyat\u0131"}]}]}</script>