Kontrat büyüklüğü, bir futures sözleşmesinin temsil ettiği standart miktardır. Ham petrolde 1.000 varil, altında 100 troy ons, E-mini S&P 500'de endeksin 50 dolar çarpımı gibi. Bu büyüklük, pozisyon değerini ve her fiyat değişiminden elde edilecek kazanç ya da zararı doğrudan belirler.
Kontrat Büyüklüğü Neden Standartlaşmıştır?
Futures piyasasının temel özelliği standartlaşmadır. Her sözleşme borsa tarafından belirlenen sabit bir büyüklüğe sahiptir. Bu sayede alıcı ve satıcı her işlemde miktar müzakeresi yapmak zorunda kalmaz; işlem hızı ve likidite artar.
Standart büyüklük aynı zamanda fiyat adımını (tick) da belirler. Tick, fiyatın hareket edebileceği en küçük birimdir. Ham petrolde 1 tick = 0,01 dolar/varil, kontrat başına 10 dolar değer taşır. Yatırımcı her fiyat değişiminin hesabına nasıl yansıyacağını önceden bilir.
Pozisyon Değeri Nasıl Hesaplanır?
Pozisyon değeri = Güncel fiyat x Kontrat büyüklüğü formülüyle hesaplanır.
Örnek 1: Ham petrol 75 dolar/varil, kontrat büyüklüğü 1.000 varil. Pozisyon değeri = 75 x 1.000 = 75.000 dolar.
Örnek 2: Altın 2.300 dolar/troy ons, kontrat büyüklüğü 100 troy ons. Pozisyon değeri = 2.300 x 100 = 230.000 dolar.
Örnek 3: E-mini S&P 500 endeksi 5.200 puan, çarpan 50 dolar. Pozisyon değeri = 5.200 x 50 = 260.000 dolar.
Tüm bu pozisyonları açmak için tam pozisyon değerini değil, yalnızca başlangıç teminatını yatırmak gerekir. Bu durum futures piyasasında kaldıraç etkisi yaratır.
Popüler Futures Kontratlarının Büyüklükleri
| Sözleşme | Kontrat Büyüklüğü | 1 Tick Değeri |
|---|---|---|
| WTI Ham Petrol (CL) | 1.000 varil | $10 (0,01 $/varil) |
| Altın (GC) | 100 troy ons | $10 (0,10 $/ons) |
| E-mini S&P 500 (ES) | $50 x endeks | $12,50 (0,25 puan) |
| Micro E-mini S&P 500 (MES) | $5 x endeks | $1,25 (0,25 puan) |
| EUR/USD Döviz | 125.000 euro | $12,50 (0,0001 $/€) |
| Buğday (ZW) | 5.000 bushel | $12,50 (0,25 sent/bushel) |
Mikro Kontratlar: Küçük Yatırımcılar için Erişim
Standart futures kontratları büyük nominal değer taşıdığından bireysel yatırımcılar için giriş bariyeri oluşturabilir. CME bu sorunu mikro kontratlarla çözdü. Micro E-mini S&P 500 (MES), standart E-mini'nin onda biri büyüklüğündedir; başlangıç teminatı yaklaşık 1.500-2.000 dolar seviyesindedir.
Micro Altın (MGC) kontratı 10 troy ons büyüklüğündedir; standart GC kontratının onda biridir. Benzer şekilde Micro E-mini Nasdaq-100 (MNQ), Micro Crude Oil (MCL) ve diğer mikro kontratlar küçük yatırımcıların piyasaya katılımını kolaylaştırır.
Kontrat Büyüklüğü ve Risk Yönetimi
Kontrat büyüklüğü, pozisyon büyüklüğünü ve dolayısıyla risk miktarını doğrudan etkiler. Bir yatırımcı kaç kontrat alacağına karar verirken hesap büyüklüğüne ve risk toleransına göre pozisyon boyutlandırması (position sizing) yapmalıdır.
Örneğin, 50.000 dolarlık bir hesapta ham petrol işlemi yapan bir yatırımcı tek bir CL kontratı açarsa hesabının yüzde 15'ini teminata bağlamış olur. Fiyat 1 dolar düşerse 1.000 dolar zarar eder. Pozisyon büyüklüğünü kontrol etmek, sürdürme teminatı seviyesinin altına düşmemek için kritiktir.
Kontrat Büyüklüğü ile Kaldıraç İlişkisi
Kontrat büyüklüğü ne kadar büyükse, ödenen teminata göre kaldıraç etkisi o kadar yüksek olur. Ham petrolde 75.000 dolarlık pozisyon için 5.000 dolar teminat yeterlidir; bu 15:1 kaldıraç demektir. Fiyat yüzde 1 değişirse hesap yüzde 15 etkilenir.
Başlangıç teminatı gereksinimleri ve futures avantajları sayfalarında kaldıraç mekanizması hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.