Spread, Forex piyasasında bir döviz çiftinin alış (bid) ve satış (ask) fiyatı arasındaki farktır. Yatırımcının her işlemde ödediği temel maliyet kalemi budur. EUR/USD'de bid 1,0849, ask 1,0851 ise spread 2 pip'tir.
Bid ve Ask Fiyatı Nedir?
Her Forex kotasyonunda iki fiyat gösterilir. Bid (alış), piyasanın dövizi sizden almaya razı olduğu fiyattır. Ask (satış), piyasanın size döviz satmak istediği fiyattır. Ask her zaman bid'den yüksektir. Aradaki fark spread'dir.
Bir parite aldığınızda ask fiyatından girersiniz. Kapattığınızda ise bid fiyatından çıkarsınız. Yani pozisyon açtığınız anda spread kadar geride başlarsınız; fiyatın en az spread kadar lehinize hareket etmesi gerekir ki başa baş gelmiş olasınız.
Spread Pip Cinsinden Nasıl Hesaplanır?
EUR/USD için bid 1,08490, ask 1,08510 olsun. Fark = 1,08510 - 1,08490 = 0,00020 = 2 pip'tir. USD/JPY için bid 149,80, ask 149,83 ise fark 3 pip'tir.
TL karşılığına çevirmek için pip değeriyle işlem büyüklüğünü çarpmak gerekir. EUR/USD'de 1 standart lot (100.000 birim) için 1 pip yaklaşık 10 dolardır. 2 pip'lik spread bu işlem büyüklüğünde 20 dolar işlem maliyeti demektir.
Sabit ve Değişken Spread Farkı
Aracı kurumlar iki tür spread modeli sunar. Sabit spreadde piyasa koşullarından bağımsız olarak hep aynı spread uygulanır. Değişken (floating) spreadde ise piyasa likiditesine ve oynaklığına göre spread genişleyip daralabilir.
Ekonomik veri açıklamaları, merkez bankası kararları ve düşük likidite dönemlerinde değişken spread anlık olarak genişleyebilir. Sakin piyasa saatlerinde ise değişken spread bazen sabit spreadden daha düşük kalır. Her iki modelin de avantaj ve dezavantajı vardır.
Spread'i Etkileyen Faktörler
Likidite en belirleyici faktördür. EUR/USD gibi yüksek hacimli paritelerde spread 0,1-2 pip arasındayken USD/TRY gibi egzotik paritelerde 20-50 pip'e çıkabilir. Piyasa saatleri de etkilidir; Londra-New York örtüşmesinde spread en dardır, Pasifik seansında biraz genişler.
Haber saatlerinde spread anlık olarak katlanabilir. NFP, FOMC, CPI gibi önemli açıklamalar öncesinde ve sırasında spreadlerin genişlediğini görmek normaldir. Bu dönemlerde işlem maliyeti hesaplanırken dikkatli olmak gerekir.
Spread ile Komisyon Farkı
Bazı aracı kurumlar çok düşük spread uygular; ancak her işlemden ayrıca komisyon alır. ECN (Electronic Communications Network) hesaplarda bu model yaygındır. Diğer kurumlar sıfır komisyon uygular fakat spreadi biraz daha geniş tutar.
Gerçek işlem maliyetini hesaplamak için spread + komisyonun toplamına bakmak gerekir. Görünürde düşük spread sunan bir hesap, yüksek komisyonla birlikte daha pahalıya gelebilir.
Düşük Spread'in Önemi
Sık işlem yapan (scalper veya day trader) yatırımcılar için spread kritik öneme sahiptir. Günde 10-20 işlem yapıldığında birkaç pip'lik spread farkı aylık bazda önemli bir maliyet farkına dönüşür. Düşük spread kısa vadeli stratejiler için gereklidir.
Uzun vadeli pozisyon tutan (swing veya pozisyon trader) yatırımcılar için spread etkisi daha sınırlıdır; çünkü beklenen fiyat hareketi spreadin çok üzerindedir.