BİST Tavan Serisi Hesaplama Aracı
Fiyat ve gün girildiğinde otomatik hesaplanır
| Tavan # | Hisse Fiyatı | Kazanç | Getiri | Çarpan |
|---|
BİST'te bir hisse senedi, bir önceki kapanış fiyatına göre günlük en fazla %10 artış kaydedebilir. Bu üst sınıra tavan fiyatı denir.
Tavan = Kapanış × 1,10 10 günlük %10 artış, 10 × %10 = %100 değil; bileşik olarak 1,10¹⁰ − 1 ≈ %159,37 kazanç sağlar. Seri uzadıkça etki katlanarak büyür.
Fiyat = Başlangıç × 1,10ⁿ ⚠️ Bu araç yalnızca BİST günlük fiyat limitlerini göstermek amacıyla hazırlanmış bilgilendirici bir hesap makinesidir. Yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Gösterilen fiyatlar teorik limit değerlerdir; gerçek piyasa fiyatları farklı oluşabilir.
BİST'te Tavan Fiyatı Nedir?
Tavan fiyatı, bir hisse senedinin Borsa İstanbul'da tek bir seansta ulaşabileceği en yüksek teorik fiyattır. BİST'te günlük tavan oranı %10'dur; halka arz ilk işlem günlerinde ise bu oran %20 olabilir.
Tavan Hesaplama Formülü
Günlük tavan fiyatı, bir önceki kapanış fiyatına günlük artış oranı eklenerek hesaplanır. BİST standart oranı ile formül şöyledir:
Örnek: 50 ₺'den kapanan bir hissenin ertesi gün tavan fiyatı = 50 × 1,10 = 55 ₺
Taban fiyatı ise aynı mantıkla hesaplanır; tek fark çarpanın 0,90 olmasıdır:
Örnek: 50 ₺'den kapanan bir hissenin taban fiyatı = 50 × 0,90 = 45 ₺
Tavan Serisi ve Bileşik Getiri Mantığı
Bir hisse senedi art arda birden fazla gün tavan yapıyorsa, her günün tavanı bir önceki günün kapanışından (yani bir önceki tavanından) hesaplanır. Bu nedenle seri boyunca getiri basit toplama değil, bileşik büyüme ile artar.
10 günlük tavan serisi örneği: 10 × %10 = %100 değil, 1,10¹⁰ − 1 ≈ %159,37 kazanç sağlar. Seri uzadıkça etki katlanarak büyür.
| Gün | Teorik Fiyat (₺) | Toplam Getiri |
|---|---|---|
| 1. Gün | 110,00 ₺ | +%10,00 |
| 2. Gün | 121,00 ₺ | +%21,00 |
| 3. Gün | 133,10 ₺ | +%33,10 |
| 5. Gün | 161,05 ₺ | +%61,05 |
| 7. Gün | 194,87 ₺ | +%94,87 |
| 10. Gün | 259,37 ₺ | +%159,37 |
Halka Arz Hisselerinde Tavan Serisi
Borsa'ya yeni kote olan şirketlerin halka arz hisseleri, ilk işlem günlerinde %20 günlük değişim limitine tabidir. Bu oran, olası yoğun talep karşısında fiyat keşfini desteklemek amacıyla standart %10 oranın iki katı olarak uygulanır.
Bu nedenle halka arz tavan serileri çok daha hızlı büyüyebilir:
| Tavan Sayısı | %10 BİST Standart | %20 Halka Arz |
|---|---|---|
| 5 Tavan | +%61,05 | +%148,83 |
| 10 Tavan | +%159,37 | +%519,17 |
| 15 Tavan | +%317,72 | +%1.440,74 |
| 20 Tavan | +%572,75 | +%3.733,76 |
Yukarıdaki rakamlar teoriktir; gerçekte arz-talep dengesi, şirketin serbest dolaşımdaki hisse oranı ve yatırımcı satış kararları tavan serisini erken sonlandırabilir.
Tavan Yapan Hissede Nasıl İşlem Yapılır?
Tavan fiyatında alış emirleri karşılanmayabilir; zira satış tarafında emir sayısı son derece azdır. Bu durum, tavan kilit olarak bilinir. Hisseye girmek isteyen yatırımcılar genellikle seans içi anlık fiyat geri çekilmelerini bekler.
- Tavan kilitli hissede alış emri vermek, sıra beklemeye girmek anlamına gelir.
- Tavanda bekleyen alış lot sayısı ne kadar fazlaysa, serinin devam olasılığı o kadar yüksektir.
- Satış tarafında biriken emirler tavan bozulduğunda fiyatın sert geri çekilmesine yol açabilir.
Tavan Serisi Kırıldığında Ne Olur?
Tavan serisi kırıldığı gün, biriken satış emirleri devreye girer. Uzun tavan serilerinden sonra bu gün, başlangıç seviyesine yakın sert düzeltmeler yaratabilir. Yatırımcılar bu riski göz önünde bulundurarak stop-loss stratejisi veya kısmi satış planlaması yapmalıdır.
- Uzun seri sonrası ilk tavan bozulma günü çok yüksek hacimli olabilir.
- Kısa vadeli yatırımcılar için seri süresince kâr realizasyonu stratejik avantaj sağlayabilir.
- Tavan kilit devam ederken satış emri verebilirsiniz; bu emriniz sıralamaya girer.
⚠️ Yatırım Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler ve hesaplamalar yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir; yalnızca genel bilgilendirme ve teorik simülasyon amacı taşır. Yatırım kararlarınızı yetkili bir yatırım danışmanıyla görüşerek alın.
Sıkça Sorulan Sorular
⚠️ Yatırım Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler ve hesaplamalar yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir; yalnızca genel bilgilendirme ve teorik simülasyon amacı taşır. Sermaye piyasası araçları fiyatların düşmesi nedeniyle yatırım yapılan miktardan daha az getiri sağlayabilir.