Tüketici Fiyat Endeksi Değerlendirmesi / Eylül 2021

04 Ekim 2021

Manşet Enflasyon Beklentilerin Hafif Altında Artış Gösterdi…

Tüketici Fiyat Endeksi Değerlendirmesi / Eylül 2021

04.10.2021

Manşet Enflasyon Beklentilerin Hafif Altında Artış Gösterdi…

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verisinde, 2021 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %1,25 ve bir önceki yılın aynı ayına göre %19,58 artış gerçekleşti. Piyasa beklentisi aylık bazda % 1,30 artış yaşanabileceği yönündeydi. Eylül ayı enflasyon verisi kurum beklentimize paralel gerçekleşti. Kurum beklentimiz aylık bazda % 1,24 ve yıllık bazda % 19,55 düzeyinde artış yaşanabileceği yönündeydi. Raporun detaylarına bakıldığında, Yıllık TÜFE'ye göre 7 ana grup daha düşük, 5 ana grup daha yüksek değişim gösterdiği görülüyor. Yıllık en düşük artış %1,80 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı ayına göre artışın düşük olduğu diğer ana gruplar sırasıyla, %4,99 ile haberleşme, %7,32 ile giyim ve ayakkabı ve %12,45 ile eğlence ve kültür olduğu görülüyor. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın yüksek olduğu ana gruplar ise sırasıyla, %28,79 ile gıda ve alkolsüz içecekler, %23,27 ile ev eşyası ve %23,27 ile lokanta ve oteller olduğu açıklandı. Aylık TÜFE'ye göre 7 ana grup daha düşük, 5 ana grup daha yüksek değişim gösterdiği görülmekte. Aylık düşüş gösteren tek ana grup %0,16 ile giyim ve ayakkabı olurken, Ana harcama grupları itibarıyla 2021 yılı Eylül ayında en az artış gösteren ana gruplar %0,05 ile alkollü içecekler ve tütün, %0,47 ile haberleşme ve %0,50 ile gıda ve alkolsüz içecekler olduğu görüldü. Buna karşılık, 2021 yılı Eylül ayında artışın yüksek olduğu gruplar ise sırasıyla, %5,15 ile eğitim, %3,33 ile ev eşyası ve %2,34 ile konut olduğu görülüyor. Eylül 2021'de, endekste kapsanan 415 maddeden, 51 maddenin ortalama fiyatında düşüş gerçekleşirken, 46 maddenin ortalama fiyatında değişim olmadı. 318 maddenin ortalama fiyatında ise artış gerçekleşti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergelerine bakıldığında, İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'de 2021 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %1,50 ve bir önceki yılın aynı ayına göre %18,63 artış gerçekleşti. Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE (C grubu)(Çekirdek TÜFE) Eylül ayında bir önceki aya göre % 1,51 ve bir önceki yılın aynı ayına göre % 16,98 artış gösterdi.

Grafik-1: Tüketici Fiyat Endeksi Aylık&Yıllık Değişim Oranları (%)



Uyarı Notu Son Sayfada Yer Alan Çekince Yazısı ile Birlikte Okunmalıdır…

Grafik-2:TÜFE Sepeti içerisinde Ana Harcama Grubu Ağırlıkları



Grafik-3: Ana Harcama Grupları Değişim Oranları (%)(Eylül ayı)



Grafik-4: Ana Harcama Gruplarının Enflasyona Katkısı (Puan)



Grafik-5: TÜFE, Çekirdek TÜFE, Gıda Enflasyonu ve FAO Gıda Fiyat Endeksi Yıllık Değişim Oranları (%)



Grafik-6: TÜFE Yıllık Değişim Oranı, TCMB Politika Faiz Oranı ve TCMB Ağırlıklı Ortalama Fonlama Maliyeti (%)



TÜİK tarafından açıklanan Yurt içi Üretici Fiyat Endeksi 2021 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %1,55, bir önceki yılın Aralık ayına göre %30,50, bir önceki yılın aynı ayına göre %43,96 ve on iki aylık ortalamalara göre %33,83 artış gösterdi. ÜFE-TÜFE spreadine bakıldığında, farkın yaklaşık 24,38 puan olduğu görülüyor. Üretici fiyat endeksi artış hızında, yıllık bazda 2020 yılı Mayıs ayından itibaren devam yükseliş eğiliminin Eylül ayında sınırlı ivme kaybettiği görülüyor. Diğer taraftan, TÜFE’de devam eden yükseliş eğilimi ile birlikte ÜFE-TÜFE makasında bir miktar geri çekilmenin yaşandığı izleniyor.

Grafik-7: Üretici Fiyat Endeksi Aylık&Yıllık Değişim Oranları (%)



Grafik-8: Üretici Fiyat Endeksi ve Tüketici Fiyat Endeksi Yıllık Değişim Oranları (%) ve spreadi (puan)


Kaynak: Bloomberg ve TÜİK

Değerlendirme;

Açıklanan Eylül ayı enflasyon verisinde artış hızının piyasa beklentisinin hafif altında gerçekleştiği görülüyor. Özellikle, aylık bazda ana gruplar içerisinde, 1 tek grup hariç, artış eğiliminin tabana yayıldığı gözlemleniyor. Manşet enflasyonun yıllık bazda % 19,58 ile 2019 yılı Mart ayından sonraki en yüksek seviyeyi işaret ettiği görülüyor. Özellikle, global emtia fiyatlamalarında yukarı yönlü seyir, tedarik zincirinde bozulmalar, iklimsel değişiklikler, arz şokları, yüksek enerji fiyatları, gıda enflasyonunda yüksek seyir ve normalleşme dönemi ile birlikte artan iç talep, Eylül ayında enflasyonda yaşanan yüksek seyrin başlıca nedenleri arasında sıralanabilir. Diğer taraftan, Enflasyon sepeti içerisinde, gıda fiyatlamalarının toplam sepetin yaklaşık 4’te birini oluşturmaktadır. Eylül ayında gıda enflasyonu yıllık bazda % 28,79 artış göstermiştir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) yayımladığı yılın 3.Enflasyon Raporu’nda 2021 yılsonu gıda enflasyon beklentisini % 15,0 ve 2022 yılsonu gıda enflasyonunu % 10,1’e yukarı yönlü revize etmişti. Gıda enflasyonu tarafında Eylül ayında açıklanan verinin yılsonu beklentilerin üzerinde olmaya devam ettiği görülmektedir. Gıda enflasyonu tarafında, ilerleyen dönemler açısından yukarı yönlü risklerin devam edeceğini öngörüyoruz. Buna paralel, bazı tarım ürünlerinde kuraklık, arz eksikliği ve tedarik zincirinde aksamalar olabileceği ihtimali ile birlikte global gıda fiyatlamalarında artışın devam edebileceği olasılığı ve bu artışın gecikmeli etkileri nedeniyle, önümüzdeki süreçte gıda fiyatlamalarının seyrinin manşet enflasyon açısından önemli olmaya devam edeceğini düşünmekteyiz.

Özellikle, iç talepte devam eden güçlü seyir, hizmet sektöründe yaşanan canlanma, gıda fiyatlamalarının ilerleyen dönem nasıl seyredeceğine dair belirsizlikler, enerji fiyatlamaları tarafında yaşanan yukarı yönlü eğilim, global emtia piyasasında gelişmeler, maliyet enflasyonun talep enflasyonu üzerine yapışkanlık etkisi, yönetilen/yönlendirilen fiyat ve vergi ayarlamalarının gidişatı, ve döviz kurunda ki geçişkenlik nedeniyle ilerleyen dönemde manşet enflasyon tarafında yukarı yönlü risklerin gündemde olmaya devam edebileceğini tahmin ediyoruz.

Ayrıca, maliyet enflasyonunda yaşanan yukarı yönlü eğilime dikkat edilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Maliyet enflasyonu yıllık artış hızı Eylül ayında % 43,96 olarak gerçekleşti. Yıllık bazda artış hızında bir miktar ivme kaybedildiği görülse de maliyet enflasyonun hala yüksek seviyelerde olduğunun altını çizmekte fayda var. ÜFE-TÜFE farkı yıllık bazda, yaklaşık 24,38 puan oldu. ÜFE-TÜFE arasında makasının gelişimi, ilerleyen dönemde talep enflasyonunda yaşanabilecek dezenflasyon sürecinde, maliyet enflasyonu baskısından dolayı ötelenmelere neden olabilir. Bu bağlamda, manşet enflasyon ile birlikte maliyet enflasyonunda yaşanan gelişmelerin yakından izlenmesi gerektiğini düşünüyoruz.

Özellikle, yılın geri kalanında enflasyon ana eğilimlerinde, yaşanan gelişmelere ve yurtiçi/yurtdışı koşullara bağlı olarak yukarı yönlü risklerin devam etme olasılığını göz ardı etmiyoruz. Bu bağlamda, açıklanan Eylül ayı enflasyon rakamı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) planlı takvime göre, 21 Ekim tarihinde gerçekleştireceği toplantısının öneminin daha da arttığını düşünüyoruz. Özellikle, yılın geri kalanında baz etkisinin devreye girmesi ile birlikte manşet enflasyon tarafında yukarı yönlü risklere rağmen baskının bir miktar hafifleyebileceğini tahmin ediyoruz. TCMB gerçekleştirdiği Eylül ayı toplantısı ardından yayımlanan basın duyurusunda, “çekirdek enflasyona” vurgu yapılmıştı. Bu bağlamda, bankanın Para Politikası toplantısında yeni sözel yönlendirmesinde değişikliğe gidip/gitmeyeceğini takip edeceğiz. Özellikle, Eylül ayı itibariyle Çekirdek Enflasyonun % 16,98’e yükseldiği görülmektedir. Diğer taraftan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yatırımcı, ekonomist ve analistlerle 7 Ekim tarihinde toplantı düzenleyecek. Bu toplantıda verilecek mesajlarda, bankanın ilerleyen dönem açısından beklentilerine yönelik ipuçları aranmaya devam edilecek. Ayrıca, planlı takvime göre TCMB’nin 28 Ekim tarihinde yılın son enflasyon raporunu açıklaması bekleniliyor.

Uyarı Notu Son Sayfada Yer Alan Çekince Yazısı ile Birlikte Okunmalıdır…

Kaynaklar: INVESTAZ Yatırım Araştırma, TCMB, TÜİK ve Bloomberg

Çekince: Burada yer alan bilgiler INVESTAZ Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, SPK tarafından yetkilendirilmiş yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak sözleşme imzalanmak suretiyle kişiye özel olarak sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel nitelikte olup tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Herhangi bir yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi olarak yorumlanmamalıdır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

Tüm veriler, INVESTAZ Yatırım Menkul Değerler A.Ş tarafından güvenilir olduğuna inanılan kaynaklardan alınmıştır. Burada yer alan fiyatlar, veriler ve bilgilerin tam ve doğru olduğu garanti edilemez; içerik, haber verilmeksizin değiştirilebilir. Bu kaynakların kullanılması nedeni ile ortaya çıkabilecek hatalardan veya zararlardan kurum çalışanları ile INVESTAZ Yatırım Menkul Değerler A.Ş. sorumlu değildir.

*RİSK UYARISI:

KAS İşlemleri 2021 yılı 3.çeyrek dönemi itibariyle kâr eden müşteri oranı %41,67 zarar oranı: %58,33'dir. Forex piyasası kaldıraçla çalışan bir yatırım piyasasıdır, dolayısıyla yüksek seviyelerde risk içerir. Kazanç fırsatı sunduğu gibi, ciddi kayıplara yol açabilir. Yatırdığınız tutarı kaybetmenize neden olabilir. Forex, her yatırımcı için uygun bir piyasa olmayabilir. Piyasanın içerdiği riskleri tam olarak anladığınızdan emin olunuz. Kaldıraçlı işlemlerde kaldıraç oranı azami 10:1 olarak uygulanır. InvestAZ Menkul Değerler A.Ş. ürün ve faaliyetleri ile etkinliklerinden sizleri haberdar etmek için iletişime geçebilir.