Manşet Enflasyon Beklentilerin Altında Artış Gösterdi…

03 Kasım 2021

Tüketici Fiyat Endeksi Değerlendirmesi Ekim 2021

Manşet Enflasyon Beklentilerin Altında Artış Gösterdi…

03.11.2021

Manşet Enflasyon Beklentilerin Altında Artış Gösterdi…

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verisinde, 2021 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre %2,39 ve bir önceki yılın aynı ayına göre %19,89 artış gösterdi. Manşet enflasyon ekim ayında piyasa beklentisi altında artış gösterdi. Kurum beklentimiz aylık bazda % 2,66 ve yıllık bazda % 20,30 artış yaşanabileceği yönünde şekilleniyordu.

Raporun detaylarına bakıldığında, Yıllık TÜFE'ye göre 7 ana grup daha düşük, 5 ana grup daha yüksek değişim gösterdi. Yıllık en düşük artış %5,29 ile haberleşme grubunda gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı ayına göre artışın düşük olduğu diğer ana gruplar sırasıyla, %7,88 ile alkollü içecekler ve tütün, %8,08 ile giyim ve ayakkabı ve %13,12 ile eğlence ve kültür olurken, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın yüksek olduğu ana gruplar ise sırasıyla, %27,41 ile gıda ve alkolsüz içecekler, %25,23 ile lokanta ve oteller ve %23,03 ile ev eşyası oldu. Aylık TÜFE'ye göre 9 ana grup daha düşük, 3 ana grup daha yüksek değişim gösterdi. Ana harcama grupları itibarıyla 2021 yılı Ekim ayında en az artış gösteren ana gruplar %0,17 ile eğitim, %0,51 ile eğlence ve kültür ile haberleşme olurken, 2021 yılı Ekim ayında artışın yüksek olduğu gruplar ise sırasıyla, %7,56 ile giyim ve ayakkabı, %5,97 ile alkollü içecekler ve tütün ve %2,43 ile ulaştırma oldu. Ekim 2021'de, endekste kapsanan 415 maddeden, 46 maddenin ortalama fiyatında düşüş gerçekleşirken, 38 maddenin ortalama fiyatında değişim olmadı. 331 maddenin ortalama fiyatında ise artış gerçekleşti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergelerine bakıldığında, İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'de (B grubu) 2021 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre %1,85 ve bir önceki yılın aynı ayına göre %18,50 artış gerçekleşti. Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE (C grubu)(Çekirdek TÜFE) verisinde Ekim ayında bir önceki aya göre % 1,79 ve bir önceki yılın aynı ayına göre % 16,82 artış kaydedildi.

Grafik-1: Tüketici Fiyat Endeksi Aylık&Yıllık Değişim Oranları (%)


Uyarı Notu Son Sayfada Yer Alan Çekince Yazısı ile Birlikte Okunmalıdır…

Grafik-2:TÜFE Sepeti içerisinde Ana Harcama Grubu Ağırlıkları


Grafik-3: Ana Harcama Grupları Değişim Oranları (%)(Ekim ayı)


Grafik-4: Ana Harcama Gruplarının Enflasyona Katkısı (Puan)



Grafik-5: TÜFE, Çekirdek TÜFE, Gıda Enflasyonu ve FAO Gıda Fiyat Endeksi Yıllık Değişim Oranları (%)


Grafik-6: TÜFE Yıllık Değişim Oranı, TCMB Politika Faiz Oranı ve TCMB Ağırlıklı Ortalama Fonlama Maliyeti (%)


TÜİK tarafından açıklanan Yurt içi Üretici Fiyat Endeksi 2021 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre %5,24 ve bir önceki yılın aynı ayına göre %46,31 artış gösterdi. ÜFE-TÜFE spreadine bakıldığında, farkın yaklaşık 26,42 puan olduğu görülüyor. Farkın ÜFE lehine devam ettiği izleniyor.

Grafik-7: Üretici Fiyat Endeksi Aylık&Yıllık Değişim Oranları (%)


Grafik-8: Üretici Fiyat Endeksi ve Tüketici Fiyat Endeksi Yıllık Değişim Oranları (%) ve spreadi (puan)


Kaynak: Bloomberg ve TÜİK

Değerlendirme;

Açıklanan Ekim ayı enflasyon verisi artış hızının piyasa beklentisinin hafif altında gerçekleştiği görülüyor. Ana harcama grupları içerisinde, hem aylık hemde yıllık bazda artış eğiliminin tabana yayılmaya devam ettiği izleniyor. Özellikle, global emtia fiyatlamalarında yukarı yönlü seyir, tedarik zincirinde yaşanan bozulmalar, iklimsel değişiklikler, arz şokları, yüksek enerji fiyatları, gıda enflasyonunda yüksek seyir ve normalleşme dönemi ile birlikte artan iç talep ve Türk Lirası’nda artan oynaklık Ekim ayında enflasyonda yaşanan yüksek seyrin başlıca nedenleri arasında sıralanabilir. Yıllık bazda baktığımızda, manşet enflasyonda 2021 yılı Mayıs ayından itibaren artış hızının kademeli olarak devam ettiği izleniyor.

Diğer taraftan, Enflasyon sepeti içerisinde yer alan gıda fiyatlamalarının toplam sepetin yaklaşık 4’te birini oluşturmaktadır. Ekim ayında gıda enflasyonu yıllık bazda % 27,41 artış göstermiştir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) yayımladığı yılın 4.Enflasyon Raporu’nda 2021 ve 2022 yılsonu gıda enflasyon beklentisini Temmuz Enflasyon Raporu’na kıyasla yukarı yönlü güncellenerek sırasıyla yüzde 23,4 ve yüzde 13,9 olarak belirledi. Ekim ayında açıklanan gıda enflasyonu verisinin yılsonu beklentilerin üzerinde olmaya devam ettiği görülmektedir. Gıda enflasyonu tarafında, kısa ve orta vadede yukarı yönlü risklerin devam edeceğini öngörüyoruz. Buna paralel, bazı tarım ürünlerinde kuraklık, arz eksikliği ve tedarik zincirinde aksamalar olabileceği ihtimali ile birlikte global gıda fiyatlamalarında artışın devam edebileceği olasılığı ve bu artışın gecikmeli etkileri nedeniyle, önümüzdeki süreçte gıda fiyatlamalarının seyrinin manşet enflasyon açısından önemli olmaya devam edeceğini düşünmekteyiz. TCMB yayımladığı yılın 4.Enflasyon Raporu’nda 2021 ve 2022 yılsonu manşet enflasyon beklentisini sırasıyla % 18,4 ve % 11,8 olarak belirlemişti.

Özellikle, iç talepte devam eden güçlü seyir, hizmet sektöründe yaşanan canlanma, gıda fiyatlamalarının ilerleyen dönem nasıl seyredeceğine dair karışık seyir, enerji fiyatlamaları tarafında yaşanan yukarı yönlü eğilim, global emtia piyasasında gelişmeler, maliyet enflasyonun talep enflasyonu üzerine yapışkanlık etkisi, yönetilen/yönlendirilen fiyat ve vergi ayarlamalarının gidişatı, ve döviz kurunda ki geçişkenlik nedeniyle ilerleyen dönemde manşet enflasyon tarafında yukarı yönlü risklerin gündemde olmaya devam edebileceğini tahmin ediyoruz. Ayrıca, maliyet enflasyonunda yaşanan yukarı yönlü eğilime dikkat edilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Maliyet enflasyonu yıllık artış hızı Eylül ayında % 46,31 olarak gerçekleşti. Son dönemde, enerji ve girdi fiyatlamalarında yaşanan yukarı yönlü eğilimin maliyet enflasyon tarafında belirgin yansımaları izleniyor. Diğer taraftan, maliyet enflasyonu yıllık bazda % 46,31 ile birlikte Haziran 2002’den bu yana en yüksek artışı işaret etmekte. ÜFE-TÜFE farkı yıllık bazda, yaklaşık 26,42 puan oldu. ÜFE-TÜFE arasında makasının gelişimi, ilerleyen dönemde talep enflasyonunda yaşanabilecek dezenflasyon sürecinde, maliyet enflasyonu baskısından dolayı ötelenmelere neden olabilir. Bu bağlamda, manşet enflasyon ile birlikte maliyet enflasyonunda yaşanan gelişmelerin yakından izlenmesi gerektiğini düşünüyoruz.

TCMB son dönemde gerçekleştirdiği Para Politikası Kurulu toplantıları ardından yayımlanan basın duyurularında, “çekirdek enflasyona” vurgu yapıldığı görülmektedir. Özel kapsamlı TÜFE göstergelerinden birisi olan Çekirdek TÜFE’ye (C grubu) bakıldığında, Ekim ayında yıllık bazda % 16,82 artış yaşandığı görülüyor. Eylül ayına göre çekirdek TÜFE artış hızında yıllık bazda bir miktar ivme kaybı yaşandığı izleniyor.

Özellikle, yılın geri kalanında enflasyon ana eğilimlerinde, yaşanan gelişmelere ve yurtiçi/yurtdışı koşullara bağlı olarak baz etkisine rağmen yukarı yönlü risklerin devam etme olasılığını göz ardı etmiyoruz. Bu bağlamda, TCMB’nin 18 Kasım tarihinde gerçekleştireceği toplantısının önem derecesinin daha fazla arttığını öngörüyoruz. Banka, gerçekleştirdiği bir önceki toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 18’den yüzde 16’ya indirilmesine karar verirken, yayımladığı metinde ‘’ politika faizinde yapılan aşağı yönlü düzeltme için yılsonuna kadar sınırlı bir alan kaldığı’’ ifadesine yer verilmişti. Açıklanan Ekim ayı enflasyon verileri ardından, bankanın Kasım ayı toplantısında politika faiz oranına yönelik herhangi bir revizeye gidip/gitmeyeceği piyasa oyuncuları tarafında yakından takip edilecek.

Uyarı Notu Son Sayfada Yer Alan Çekince Yazısı ile Birlikte Okunmalıdır…

Kaynaklar: INVESTAZ Yatırım Araştırma, TCMB, TÜİK ve Bloomberg

Çekince: Burada yer alan bilgiler INVESTAZ Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, SPK tarafından yetkilendirilmiş yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak sözleşme imzalanmak suretiyle kişiye özel olarak sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel nitelikte olup tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Herhangi bir yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi olarak yorumlanmamalıdır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

Tüm veriler, INVESTAZ Yatırım Menkul Değerler A.Ş tarafından güvenilir olduğuna inanılan kaynaklardan alınmıştır. Burada yer alan fiyatlar, veriler ve bilgilerin tam ve doğru olduğu garanti edilemez; içerik, haber verilmeksizin değiştirilebilir. Bu kaynakların kullanılması nedeni ile ortaya çıkabilecek hatalardan veya zararlardan kurum çalışanları ile INVESTAZ Yatırım Menkul Değerler A.Ş. sorumlu değildir.

*RİSK UYARISI:

KAS İşlemleri 2022 yılı 1.çeyrek dönemi itibariyle kâr eden müşteri oranı %30,00 zarar oranı: %70,00'dir. Forex piyasası kaldıraçla çalışan bir yatırım piyasasıdır, dolayısıyla yüksek seviyelerde risk içerir. Kazanç fırsatı sunduğu gibi, ciddi kayıplara yol açabilir. Yatırdığınız tutarı kaybetmenize neden olabilir. Forex, her yatırımcı için uygun bir piyasa olmayabilir. Piyasanın içerdiği riskleri tam olarak anladığınızdan emin olunuz. Kaldıraçlı işlemlerde kaldıraç oranı azami 10:1 olarak uygulanır. InvestAZ Menkul Değerler A.Ş. ürün ve faaliyetleri ile etkinliklerinden sizleri haberdar etmek için iletişime geçebilir.